ပရိသတ်လမ်းညွှန်၏ အော့ဖ်ဆိုက်စည်းမျဉ်းလမ်းညွှန်
ဘောလုံးပွဲတစ်ပွဲမှာ ဂိုးဝင်သွားပြီးနောက် ဒိုင်လူကြီးက အလံမြှောက်လိုက်သည့်အခိုက်အတန့်သည် ပရိသတ်အတွက် အံ့အားသင့်စရာဖြစ်နိုင်သည်။ အော့ဖ်ဆိုက်ဆိုသည်မှာ တိုက်စစ်ကစားသမား၏ ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသည် ဘော...
ပရိသတ်လမ်းညွှန်၏ အော့ဖ်ဆိုက်စည်းမျဉ်းလမ်းညွှန်
ဘောလုံးပွဲတစ်ပွဲမှာ ဂိုးဝင်သွားပြီးနောက် ဒိုင်လူကြီးက အလံမြှောက်လိုက်သည့်အခိုက်အတန့်သည် ပရိသတ်အတွက် အံ့အားသင့်စရာဖြစ်နိုင်သည်။ အော့ဖ်ဆိုက်ဆိုသည်မှာ တိုက်စစ်ကစားသမား၏ ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသည် ဘောလုံးနှင့် နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမားထက် ပြိုင်ဘက်ဂိုးစည်းပိုနီးနေပြီး ထိုနေရာမှ ကစားမှုတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။ FIFA နှင့် IFAB ၏ စည်းမျဉ်းအရ လက်နှင့် လက်မောင်းကို အော့ဖ်ဆိုက်တွက်ချက်ရာတွင် မထည့်ပါ။ ၂၀၂၆ FIFA World Cup တွင် VAR ပြန်လည်စစ်ဆေးမှုများကြောင့် ထိုဆုံးဖြတ်ချက်များ ပိုမိုတိကျလာမည်ဖြစ်သော်လည်း “နေရာကျွံခြင်း” နှင့် “ပြစ်ဒဏ်ကျူးလွန်ခြင်း” သည် မတူပါ။ အဓိကမှတ်သားရန်မှာ ကစားသမားသည် အော့ဖ်ဆိုက်နေရာ၌ ရှိရုံဖြင့် အပြစ်မဖြစ်ဘဲ ဘောလုံးထိခြင်း၊ ပြိုင်ဘက်ကို အနှောင့်အယှက်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် အကျိုးအမြတ်ရယူခြင်းရှိမှသာ ပြစ်ဒဏ်ဖြစ်နိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လွယ်ကူဆုံးနည်းမှာ ဘောလုံးပေးပို့သည့်အချိန်ကို ရပ်တန့်ကြည့်ပြီး တိုက်စစ်ကစားသမား၏ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် နောက်ဆုံးခံစစ်အနေအထားကို နှိုင်းယှဉ်ရန် ဖြစ်သည်။

ဘောလုံးပရိသတ်များအတွက် စည်းမျဉ်းကို သိထားခြင်းသည် ပွဲကြည့်ရုံထက် ပိုမိုအရေးကြီးသည်။ ပရီးမီးယားလိဂ်၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ ချန်ပီယံလိဂ်နှင့် ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားတို့တွင် တစ်စက္ကန့်၏ အနည်းငယ်မျှကွာခြားမှုက ဂိုးတစ်ဂိုးကို အတည်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ပယ်ဖျက်ခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ပရိသတ်လမ်းညွှန်တွင်လည်း ပွဲစဉ်ခန့်မှန်းချက်၊ အသင်းဗျူဟာနှင့် ကစားသမားစာရင်းအင်းများကို ဖတ်ရှုရာတွင် အော့ဖ်ဆိုက်အန္တရာယ်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ပိုမိုရှင်းလင်းသော ဘောလုံးဗျူဟာအချက်အလက်များကို စတင်လေ့လာလိုပါက အောက်ပါလမ်းညွှန်ကို ဖတ်ရှုပါ။
အဆင့် ၁။ အော့ဖ်ဆိုက်နေရာကို ဘယ်လိုသတ်မှတ်မလဲ။
အော့ဖ်ဆိုက်နေရာကို ဘောလုံးပေးပို့သည့်အချိန်တွင် တိုက်စစ်ကစားသမား၏ ခေါင်း၊ ကိုယ်ထည် သို့မဟုတ် ခြေထောက်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် ဘောလုံးနှင့် နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမားထက် ပြိုင်ဘက်ဂိုးစည်းပိုနီးခြင်းဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ လက်နှင့် လက်မောင်းကို မတွက်ပါ။ သို့သော် မိမိအသင်း၏ တစ်ဝက်ကွင်းအတွင်းတွင် ရှိနေပါက အော့ဖ်ဆိုက်မဖြစ်နိုင်ပါ။
ကွင်း၏ အလယ်မျဉ်းကို အရင်ဆုံးစဉ်းစားပါ။ တိုက်စစ်ကစားသမားသည် မိမိအသင်းဘက်ခြမ်းတွင် ရှိနေစဉ် ဘောလုံးရရှိပါက FIFA Law 11 အရ အော့ဖ်ဆိုက်အခြေအနေ မပေါ်ပေါက်ပါ။ ပြိုင်ဘက်ဘက်ခြမ်းသို့ ရောက်လာသောအခါမှသာ နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမား၊ ဘောလုံးနှင့် တိုက်စစ်ကစားသမား၏ အနေအထားကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း နှိုင်းယှဉ်ရသည်။ ဂိုးသမားသည် အမြဲတမ်း နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမားမဟုတ်ကြောင်း သတိပြုပါ။ ဥပမာအားဖြင့် ဂိုးသမားသည် ရှေ့တက်နေပြီး ခံစစ်ကစားသမားနှစ်ဦးက သူ့နောက်တွင်ရှိပါက နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမားကို ထိုနှစ်ဦးထဲမှ သတ်မှတ်ရမည်။
အသေးစိတ်စည်းမျဉ်းအတွက် ဘောလုံးစည်းမျဉ်းအစပြုလေ့လာသူလမ်းညွှန် ကိုလည်း တွဲဖတ်နိုင်သည်။ IFAB ၏ Law 11 တွင် အော့ဖ်ဆိုက်ကို “ကစားသမားတစ်ဦးသည် အော့ဖ်ဆိုက်နေရာတွင် ရှိနေခြင်းတစ်ခုတည်းကြောင့် ပြစ်ဒဏ်မခံရ” ဟု ရှင်းလင်းထားသည်။ ထိုစာကြောင်းသည် ပွဲကြည့်သူများ မကြာခဏမှားယွင်းနားလည်သည့် အချက်ကို တိတိကျကျ ဖြေရှင်းပေးသည်။
အောက်ပါအချက်သုံးခုကို တစ်ပြိုင်တည်းစစ်ပါ။
- တိုက်စစ်ကစားသမားသည် ပြိုင်ဘက်ဘက်ခြမ်းတွင် ရှိသလား။
- ဘောလုံးပေးပို့ချိန်တွင် ဘောလုံးနှင့် နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမားထက် ဂိုးစည်းပိုနီးသလား။
- ထိုနေရာမှ ကစားမှုကို အမှန်တကယ် ထိခိုက်စေသလား။
ဤသုံးချက်ထဲမှ တစ်ချက်မပြည့်မီပါက အော့ဖ်ဆိုက်ပြစ်ဒဏ် မဖြစ်နိုင်ပါ။ အထူးသဖြင့် ခြေထောက်တစ်ဖက်သာ အနည်းငယ်ကျော်နေသည့်အခြေအနေများတွင် VAR မျဉ်းကြောင်းက ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြောင်းလဲနိုင်သော်လည်း စည်းမျဉ်း၏ အခြေခံသဘောတရားမှာ မပြောင်းလဲပါ။
အဆင့် ၂။ ဘယ်အချိန်မှာ အော့ဖ်ဆိုက်ပြစ်ဒဏ် ဖြစ်သလဲ။
အော့ဖ်ဆိုက်ပြစ်ဒဏ်သည် ကစားသမားသည် အော့ဖ်ဆိုက်နေရာတွင်ရှိရုံဖြင့် မဖြစ်ပါ။ ဘောလုံးပေးပို့ပြီးနောက် ဘောလုံးကို ထိခြင်း၊ ပြိုင်ဘက်၏ မြင်ကွင်း သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုကို တားဆီးခြင်း၊ ပြိုင်ဘက်ထိထားသောဘောလုံးမှ အကျိုးအမြတ်ရယူခြင်းတို့ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာမှသာ ဒိုင်လူကြီးက အော့ဖ်ဆိုက်ဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။ အဓိကစံနှုန်းမှာ “ကစားမှုတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခြင်း” ဖြစ်သည်။
တိုက်စစ်ကစားသမားတစ်ဦးသည် ဂိုးသမားရှေ့တွင် ရပ်နေသော်လည်း ဘောလုံးကို မထိဘဲ ဂိုးသမား၏ မြင်ကွင်းကို မဖုံးကွယ်ပါက အမြဲတမ်း ပြစ်ဒဏ်မဖြစ်ပါ။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ဘောလုံးလမ်းကြောင်းကို ခြေထောက်ဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ရှောင်ပေးခြင်း၊ ဂိုးသမားကို ဝင်တိုက်ခြင်း၊ ခံစစ်ကစားသမားထံသို့ ရွေ့လျားပြီး ကစားနိုင်စွမ်းကို ထိခိုက်စေခြင်းတို့က ပြစ်ဒဏ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ FIFA ၏ ရှင်းလင်းချက်အရ “အော့ဖ်ဆိုက်နေရာနှင့် အော့ဖ်ဆိုက်ပြစ်ဒဏ်သည် အဓိပ္ပာယ်တူမဟုတ်ပါ” ဟူသောသဘောတရားကို အမြဲမှတ်ထားသင့်သည်။
VAR ဆုံးဖြတ်ချက်များကို နားလည်ရန် အဆင့်မြင့်လမ်းညွှန် ကို ဖတ်ပါက ဘောလုံးပေးသည့်စက္ကန့်၊ ခံစစ်မျဉ်းနှင့် ကစားသမား၏ လှုပ်ရှားမှုတို့ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ခွဲခြမ်းနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ပရီးမီးယားလိဂ်နှင့် ယူအီးအက်ဖ်အေပြိုင်ပွဲများတွင် VAR သည် အဓိကအချက်ကို ပြန်စစ်နိုင်သော်လည်း ဆုံးဖြတ်ချက်၏ အခြေခံအကြောင်းရင်းမှာ ကွင်းလယ်ဒိုင်နှင့် လက်ထောက်ဒိုင်၏ အမြင်ဖြစ်နေဆဲပင်။ ထို့ကြောင့် နည်းပညာရှိလာခြင်းက စည်းမျဉ်းကို ဖျက်သိမ်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ မျက်စိဖြင့်ဆုံးဖြတ်ရခက်သော အခြေအနေများကို ပြန်လည်စစ်ဆေးခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
ခွဲခြားရန် လွယ်ကူသော ဥပမာများမှာ—
- အော့ဖ်ဆိုက်နေရာတွင် ရှိပြီး ဘောလုံးကို မထိခြင်း၊ မနှောင့်ယှက်ခြင်းသည် ပြစ်ဒဏ်မဟုတ်ပါ။
- အော့ဖ်ဆိုက်နေရာမှ ပြန်လာပြီး ဘောလုံးကို ထိခြင်းသည် ပြစ်ဒဏ်ဖြစ်နိုင်သည်။
- အော့ဖ်ဆိုက်နေရာတွင် ရှိနေသော်လည်း ပြိုင်ဘက်က ဘောလုံးကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ကစားပြီးနောက် ရယူခြင်းသည် အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ အော့ဖ်ဆိုက်မဖြစ်နိုင်ပါ။
- ခံစစ်ကစားသမားက ဘောလုံးကို ဂိုးတိုင်ဘက်သို့ လွဲပေးလိုက်ခြင်းနှင့် ရည်ရွယ်ချက်မရှိဘဲ လမ်းကြောင်းပြောင်းသွားခြင်းသည် မတူညီပါ။
အဆင့် ၃။ ဘယ်လိုဘောလုံးပြန်စတင်မှုတွေမှာ အော့ဖ်ဆိုက် မဖြစ်သလဲ။
ဂိုးကန်ဘော၊ ဘေးထွက်ဘောနှင့် ထောင့်ကန်ဘောမှ ဘောလုံးကို တိုက်ရိုက်ရရှိသည့်အခါ အော့ဖ်ဆိုက်ပြစ်ဒဏ် မသတ်မှတ်ပါ။ ဤခြွင်းချက်သုံးမျိုးကို IFAB Law 11 တွင် တိတိကျကျ ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ဖရီးကစ်၊ ပင်နယ်တီ သို့မဟုတ် ပုံမှန်ပေးပို့မှုများတွင် ဤခြွင်းချက်ကို အသုံးမပြုနိုင်ပါ။
ဘေးထွက်ဘောကန်ရာတွင် ခြေထောက်နေရာနှင့် တိုက်စစ်ကစားသမား၏ အနေအထားကို စစ်ဆေးရန် မလိုပါ။ ကစားသမားသည် ဂိုးစည်းအနီးဆုံးနေရာ၌ ရပ်နေခဲ့လျှင်ပင် ဘောလုံးကို ဘေးထွက်ဘောမှ တိုက်ရိုက်လက်ခံခြင်းကြောင့် အော့ဖ်ဆိုက်မဖြစ်ပါ။ ထိုဘောလုံးကို အသင်းဖော်တစ်ဦးက ထပ်မံထိပြီးမှ ဆက်လက်ကစားသည့်အခါမှသာ ပုံမှန်အော့ဖ်ဆိုက် စစ်ဆေးမှု ပြန်လည်စတင်သည်။
ဂိုးကန်ဘောတွင်လည်း အလားတူပင် ဖြစ်သည်။ ဂိုးသမား သို့မဟုတ် ခံစစ်ကစားသမားက ဂိုးဧရိယာမှ ဘောလုံးကန်ထုတ်ပြီး တိုက်စစ်ကစားသမားက ရယူပါက အော့ဖ်ဆိုက်မဖြစ်နိုင်ပါ။ သို့သော် ဂိုးကန်ဘောပြီးနောက် အသင်းဖော်က ဘောလုံးကို ထိပြီး တိုက်စစ်ကစားသမားထံ ထပ်မံပေးပို့သည့်အခါ အသစ်စတင်သော ပေးပို့မှုအတွက် အော့ဖ်ဆိုက်မျဉ်းကို ပြန်တွက်ရမည်။
ထောင့်ကန်ဘောအခြေအနေသည် ပို၍ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည်။ ထောင့်ကန်ဘောမှ တိုက်ရိုက်ခေါင်းတိုက်ပြီး ဂိုးသွင်းခြင်းသည် အော့ဖ်ဆိုက်မဟုတ်သော်လည်း၊ ခေါင်းတိုက်ပြီးနောက် အသင်းဖော်က ဘောလုံးကို ပြန်ထိကာ အခြားတိုက်စစ်ကစားသမားထံ ပေးပို့လျှင် နောက်ဆုံးထိတွေ့မှုအချိန်တွင် အော့ဖ်ဆိုက်စစ်ဆေးရမည်။ ဒီနေရာမှာ ပရိသတ်အများစု လွဲမှားသည်မဟုတ်လား။ ဘောလုံးပြန်စတင်သည့်အမျိုးအစားကို သိခြင်းက ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချက်ချင်းမှန်ကန်စေသည်။
အချက်အလက်ကို ပွဲကြည့်စဉ် လက်တွေ့အသုံးချချင်ပါက အောက်ပါမှတ်စုကို ထားပါ။
- ဘေးထွက်ဘောမှ တိုက်ရိုက်ရရှိခြင်း — အော့ဖ်ဆိုက်မရှိ။
- ဂိုးကန်ဘောမှ တိုက်ရိုက်ရရှိခြင်း — အော့ဖ်ဆိုက်မရှိ။
- ထောင့်ကန်ဘောမှ တိုက်ရိုက်ရရှိခြင်း — အော့ဖ်ဆိုက်မရှိ။
- ဖရီးကစ်မှ တိုက်ရိုက်ရရှိခြင်း — အော့ဖ်ဆိုက်ဖြစ်နိုင်သည်။
- အသင်းဖော်၏ ပုံမှန်ပေးပို့မှု — အော့ဖ်ဆိုက်ဖြစ်နိုင်သည်။
အဆင့် ၄။ VAR နှင့် အော့ဖ်ဆိုက်မျဉ်းကို ဘယ်လိုဖတ်မလဲ။
VAR သည် အော့ဖ်ဆိုက်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်လည်စစ်ဆေးပေးသော နည်းပညာဖြစ်သော်လည်း အလိုအလျောက် ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည့် စက်တစ်ခုမဟုတ်ပါ။ VAR အဖွဲ့သည် ဘောလုံးပေးပို့သည့် အချိန်အမှတ်၊ တိုက်စစ်ကစားသမား၏ သက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းနှင့် နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမား၏ အနေအထားကို စိစစ်ပြီး ကွင်းလယ်ဒိုင်ထံ အကြံပြုချက်ပေးသည်။ နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဒိုင်လူကြီးက ချမှတ်သည်။

၂၀၂၆ FIFA World Cup ကဲ့သို့ အဆင့်မြင့်ပြိုင်ပွဲများတွင် အော့ဖ်ဆိုက်နည်းပညာ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မြန်ဆန်ပြီး တိကျစေရန် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပရိသတ်မြင်ရသော မျဉ်းကြောင်းသည် အမြဲတမ်း အလွယ်တကူဖတ်နိုင်သော အရာမဟုတ်ပါ။ လက်မောင်းသည် မတွက်သော်လည်း ပခုံးနှင့် လက်မောင်းဆုံရာ အစိတ်အပိုင်းကို ကစားနိုင်သော ကိုယ်ခန္ဓာအပိုင်းအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ထိုနေရာတွင် မီလီမီတာအနည်းငယ်သာ ကွာခြားမှုက ဂိုးဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
အော့ဖ်ဆိုက်မျဉ်းကို ဖတ်ရာတွင် အောက်ပါအဆင့်များအတိုင်း စဉ်းစားပါ။
- ဘောလုံးပေးပို့သည့် အချိန်ကို ရှာပါ။
- တိုက်စစ်ကစားသမား၏ ဦးခေါင်း၊ ပခုံး၊ ကိုယ်ထည်နှင့် ခြေထောက်ကိုသာ ကြည့်ပါ။
- နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမား၏ ဂိုးစည်းနှင့်အနီးဆုံး ကိုယ်ခန္ဓာအပိုင်းကို နှိုင်းယှဉ်ပါ။
- ဘောလုံးနှင့် ခံစစ်ကစားသမားအနက် ဂိုးစည်းပိုနီးသည့်အရာကို ခွဲခြားပါ။
- ကစားသမားက ထိုနေရာမှ ကစားမှုကို ထိခိုက်စေခြင်းရှိ၊ မရှိ စစ်ပါ။
ကမ္ဘာ့ဖလား ၂၀၂၆ အသင်းဗျူဟာနှင့် ကစားသမားစာရင်းအင်း ကို ဖတ်လျှင် အော့ဖ်ဆိုက်ထောင်ချောက်ကို ဘယ်အသင်းများက မကြာခဏ အသုံးပြုကြောင်း ပိုမိုနားလည်နိုင်သည်။ မန်ချက်စတာစီးတီး၊ အာဆင်နယ်နှင့် ဘာစီလိုနာကဲ့သို့ ဘောလုံးပိုင်ဆိုင်မှုအခြေပြုအသင်းများသည် ခံစစ်မျဉ်းကို မြင့်တင်ကစားလေ့ရှိသောကြောင့် တိုက်စစ်သမား၏ ပြေးချိန်နှင့် ပေးပို့သူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အလွန်အရေးကြီးသည်။
နည်းပညာအရ အရေးကြီးသည့် အချက်တစ်ခုမှာ ဘောလုံးထိသည့် အချိန်နှင့် ဘောလုံးလွှတ်သည့် အချိန် မတူနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ခြေထောက်သည် ဘောလုံးနှင့် ထိတွေ့နေသည့် အစိတ်အပိုင်းကို စစ်ဆေးရပြီး ပြေးလမ်းအလယ်အချိန်ကို မယူရပါ။ ထို့ကြောင့် ရုပ်သံပြန်ပြခြင်းတစ်ခုတည်းကို ကြည့်ပြီး ချက်ချင်းဆုံးဖြတ်ခြင်းထက် ဒိုင်အဖွဲ့၏ ရပ်တည်ချက်နှင့် တရားဝင်ပြန်လည်စစ်ဆေးမှုကို အလေးထားသင့်သည်။
ဒိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်များကို နားလည်ရန် ထပ်မံဖတ်ရှုလိုပါက ဤအရင်းအမြစ်များကို ကြည့်နိုင်သည်။
- FIFA တရားဝင်ဘောလုံးစည်းမျဉ်းအချက်အလက်
- IFAB တရားဝင်စည်းမျဉ်းစာအုပ်
- ဝီကီပီးဒီးယား အော့ဖ်ဆိုက်ရှင်းလင်းချက်
ပိုမိုတိကျသော ပွဲစဉ်ခွဲခြမ်းချက်များကို ကြည့်လိုပါက အောက်ပါနေရာမှ ဆက်လက်လေ့လာပါ။
အဆင့် ၅။ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဘယ်လိုအတည်ပြုမလဲ။
အော့ဖ်ဆိုက်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အတည်ပြုရာတွင် အဓိကအချက်မှာ “ဘောလုံးပေးပို့ချိန်” နှင့် “ကစားသမားက ကစားမှုကို ထိခိုက်စေသည့်အချိန်” နှစ်ခုကို ခွဲခြားခြင်းဖြစ်သည်။ ဒိုင်လူကြီး၏ အလံမြှောက်မှုသည် ပထမအချက်ပေးချက်သာဖြစ်ပြီး VAR စနစ်ရှိသည့်ပြိုင်ပွဲတွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်နိုင်သည်။ VAR မရှိသည့် ပွဲများတွင် လက်ထောက်ဒိုင်၏ မြင်ကွင်းနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အဓိကဖြစ်သည်။
ကစားသမားသည် အော့ဖ်ဆိုက်နေရာ၌ ရှိပြီးနောက် ဘောလုံးကို မထိဘဲ ပြိုင်ဘက်က ရှင်းထုတ်လိုက်သောအခါ အခြေအနေသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာသည်။ ပြိုင်ဘက်၏ ထိတွေ့မှုသည် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဘောလုံးကစားခြင်းလား၊ အလိုအလျောက် လွဲချော်ခြင်းလားဆိုသည်ကို ခွဲခြားရသည်။ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဘောလုံးကို ထိန်းချုပ်ပြီး ကစားလိုက်ခြင်းဖြစ်ပါက အော့ဖ်ဆိုက်အခြေအနေအသစ်ကို ပြန်စတင်စဉ်းစားနိုင်သည်။ သို့သော် ကန်ချက်ကို တားဆီးရင်း မတော်တဆထိခြင်း၊ ခေါင်းတိုက်ရန် ကြိုးစားရင်း မထိခြင်းတို့ကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော ကစားမှုဟု မယူဆနိုင်ပါ။
ပွဲခွဲခြမ်းရာတွင် ဤအချက်များကို မှတ်သားပါ။
- ပေးပို့သူ၏ ခြေထောက်သည် ဘောလုံးကို ထိသည့်အချိန်။
- တိုက်စစ်ကစားသမား၏ ခန္ဓာကိုယ်အနေအထား။
- နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမား၏ ဂိုးစည်းနှင့်အကွာအဝေး။
- ဂိုးသမား၏ အနေအထားကိုသာ အားကိုးမထားခြင်း။
- ဘောလုံးကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ကစားခြင်းနှင့် မတော်တဆထိခြင်းကို ခွဲခြားခြင်း။
- VAR ပြန်လည်စစ်ဆေးမှုရှိ၊ မရှိ။
ဤအချက်များကို တစ်ခုချင်းစီ စစ်ဆေးလျှင် “ဂိုးဝင်သင့်ပါသလား” ဆိုသော မေးခွန်းကို စိတ်ခံစားချက်မဟုတ်ဘဲ အချက်အလက်ဖြင့် ဖြေဆိုနိုင်မည်။ ဘောလုံးကစားနည်း၏ အလှတရားသည် ဒီနေရာတွင်ပင် ရှိသည်။ တစ်စက္ကန့်၊ တစ်ခြေလှမ်း၊ တစ်ကြိမ်ထိတွေ့မှုက ပွဲတစ်ပွဲလုံး၏ အဓိကဇာတ်ကြောင်းကို ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
အော့ဖ်ဆိုက်ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ မရှင်းလင်းရင် ဘယ်လိုဖြေရှင်းမလဲ။
အော့ဖ်ဆိုက်ဆုံးဖြတ်ချက် မရှင်းလင်းပါက ပထမဆုံး ဘောလုံးပေးပို့သည့်အချိန်ကို ပြန်ကြည့်ပြီး၊ ထို့နောက် နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမားနှင့် တိုက်စစ်ကစားသမား၏ ကိုယ်ခန္ဓာအနေအထားကို နှိုင်းယှဉ်ရမည်။ VAR ရှိလျှင် ပြန်လည်စစ်ဆေးမှုကို စောင့်ကြည့်ပါ။ VAR မရှိလျှင် လက်ထောက်ဒိုင်၏ မြင်ကွင်းနှင့် ဘောလုံးပြန်စတင်သည့်အမျိုးအစားကို အဓိကထားပါ။
အများဆုံးတွေ့ရသော အမှားမှာ ဂိုးသမားကို အမြဲတမ်း နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမားဟု ယူဆခြင်းဖြစ်သည်။ တကယ်တော့ အော့ဖ်ဆိုက်စည်းမျဉ်းသည် ဂိုးသမား၏ အမည်ကို မကြည့်ဘဲ ဂိုးစည်းနှင့်အနီးဆုံး ဒုတိယနောက်ဆုံးပြိုင်ဘက်ကို ကြည့်သည်။ နောက်ထပ်အမှားတစ်ခုမှာ ဘောလုံးထိသည့်အချိန်အစား ဘောလုံးရောက်သည့်အချိန်ကို အခြေခံခြင်းဖြစ်သည်။ ပေးပို့သူ၏ ခြေထောက်မှ ဘောလုံးထွက်သည့် အစိတ်အပိုင်းကိုပင် ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် အသုံးပြုရသည်။
ပြဿနာဖြေရှင်းရန် လက်တွေ့ကျသော စစ်ဆေးစာရင်းကို အသုံးပြုပါ။
- အလံမြှောက်သည့်အချိန်ကိုသာ မကြည့်ပါနှင့်။
- ပေးပို့သူ၏ နောက်ဆုံးထိတွေ့မှုကို ရှာပါ။
- တိုက်စစ်ကစားသမား၏ လက်နှင့်လက်မောင်းကို မတွက်ပါနှင့်။
- ဘေးထွက်ဘော၊ ဂိုးကန်ဘော၊ ထောင့်ကန်ဘောခြွင်းချက်များကို စစ်ပါ။
- ပြိုင်ဘက်က ဘောလုံးကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ကစားခဲ့သလား ခွဲခြားပါ။
- VAR ပါဝင်သည့် ပွဲတွင် တရားဝင်ပြန်လည်စစ်ဆေးမှုကိုသာ အတည်ပြုချက်အဖြစ် ယူပါ။

တိုက်စစ်အသင်းများအတွက် အော့ဖ်ဆိုက်ကို ရှောင်ရှားရန် ပေးပို့သူနှင့် ပြေးထွက်မည့်ကစားသမား၏ အချိန်ကိုက်မှုက အရေးကြီးသည်။ ကစားသမားသည် ခံစစ်မျဉ်းကို စောင့်ပြီး နောက်ကျမှ ပြေးထွက်ရမည်။ ခံစစ်အသင်းများအတွက်မူ အော့ဖ်ဆိုက်ထောင်ချောက်ကို အသုံးပြုရာတွင် အသင်းဖော်အားလုံး၏ မျဉ်းတစ်ကြောင်းတည်းဖြင့် ရွေ့လျားမှုလိုအပ်သည်။ မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်၊ လီဗာပူးနှင့် အင်တာမီလန်တို့ကဲ့သို့ အသင်းများ၏ ခံစစ်ဗီဒီယိုများကို လေ့လာသည့်အခါ အဓိကအချက်မှာ ပြေးထွက်မှုထက် ခံစစ်မျဉ်း၏ စုပေါင်းအချိန်ကိုက်မှုဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရမည်။
အော့ဖ်ဆိုက်စည်းမျဉ်းကို အနှစ်ချုပ်ရလျှင်
အော့ဖ်ဆိုက်ဆိုသည်မှာ တိုက်စစ်ကစားသမားက ဂိုးစည်းပိုနီးနေခြင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါ။ ဘောလုံးပေးပို့ချိန်တွင် ပြိုင်ဘက်ဘက်ခြမ်း၌ ရှိနေခြင်း၊ ဘောလုံးနှင့် နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမားထက် ဂိုးစည်းပိုနီးခြင်း၊ ထိုနေရာမှ ကစားမှုကို ထိခိုက်ခြင်းတို့ကို ပေါင်းစပ်စစ်ဆေးရသည်။ ဘေးထွက်ဘော၊ ဂိုးကန်ဘောနှင့် ထောင့်ကန်ဘောမှ တိုက်ရိုက်ရရှိခြင်းများသည် အော့ဖ်ဆိုက်ခြွင်းချက်များဖြစ်သည်။
ပရိသတ်လမ်းညွှန်၏ ပွဲစဉ်ခန့်မှန်းချက်များ၊ ၂၀၂၆ FIFA World Cup သတင်းများနှင့် အသင်းဗျူဟာခွဲခြမ်းချက်များကို ဖတ်ရှုရာတွင် ဤစည်းမျဉ်းကို အခြေခံထားပါက ပွဲ၏ အတွင်းကျကျအဓိပ္ပာယ်ကို ပိုမိုမြင်နိုင်မည်။ VAR သည် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်စစ်ပေးနိုင်သော်လည်း စည်းမျဉ်း၏ အဓိကအဖြေမှာ ဘောလုံးပေးသည့်အချိန်၊ ခံစစ်မျဉ်းနှင့် ကစားသမား၏ တက်ကြွသောပါဝင်မှုတို့ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နောက်တစ်ကြိမ် ဂိုးပယ်ဖျက်ခံရသည့်အခါ “သူကျွံနေတာလား” ဟုသာ မမေးဘဲ “ဘောလုံးပေးချိန်မှာ ဘယ်နေရာမှာရှိပြီး ကစားမှုကို ဘယ်လိုထိခိုက်ခဲ့သလဲ” ဟု မေးပါ။ အဲဒီမေးခွန်းက အော့ဖ်ဆိုက်ကို အမှန်တကယ်နားလည်စေမည့် သော့ချက်မဟုတ်လား။
အသိပညာကို ပွဲစဉ်တိုင်းတွင် အသုံးချရန် အောက်ပါနေရာမှ ဆက်လက်လေ့လာနိုင်ပါသည်။
မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ
မေးခွန်း။ ဘောလုံးအော့ဖ်ဆိုက်ဆိုတာ ဘာလဲ။
အော့ဖ်ဆိုက်ဆိုသည်မှာ ဘောလုံးပေးပို့သည့်အချိန်တွင် တိုက်စစ်ကစားသမားသည် ဘောလုံးနှင့် နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမားထက် ဂိုးစည်းပိုနီးနေပြီး ထိုနေရာမှ ကစားမှုတွင် ပါဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။ လက်နှင့်လက်မောင်းကို အော့ဖ်ဆိုက်တွက်ချက်ရာတွင် မထည့်ပါ။ သို့သော် အော့ဖ်ဆိုက်နေရာတွင် ရှိရုံဖြင့် ပြစ်ဒဏ်မဖြစ်ဘဲ ဘောလုံးထိခြင်း သို့မဟုတ် ပြိုင်ဘက်ကို အနှောင့်အယှက်ပေးခြင်းရှိမှသာ ပြစ်ဒဏ်ဖြစ်နိုင်သည်။
မေးခွန်း။ အော့ဖ်ဆိုက်ကို ဘယ်လိုစစ်ဆေးရမလဲ။
အော့ဖ်ဆိုက်စစ်ဆေးရန် ဘောလုံးပေးပို့သည့်အချိန်ကို အရင်ရှာပြီး တိုက်စစ်ကစားသမား၏ ကိုယ်ခန္ဓာအနေအထားကို နောက်ဆုံးခံစစ်ကစားသမားနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ခေါင်း၊ ပခုံး၊ ကိုယ်ထည်နှင့် ခြေထောက်ကို စစ်ဆေးပြီး လက်နှင့်လက်မောင်းကို မတွက်ပါနှင့်။ ထို့နောက် ထိုကစားသမားက ကစားမှုကို တကယ်ထိခိုက်စေသလား စစ်ဆေးရမည်။
မေးခွန်း။ အော့ဖ်ဆိုက်နှင့် လူကျွံခြင်းသည် တူသလား။
အော့ဖ်ဆိုက်နေရာတွင် ရှိခြင်းနှင့် အော့ဖ်ဆိုက်ပြစ်ဒဏ်ကျူးလွန်ခြင်းသည် မတူပါ။ ကစားသမားသည် နေရာကျွံနေသော်လည်း ဘောလုံးကို မထိဘဲ ပြိုင်ဘက်ကို မနှောင့်ယှက်ပါက ဒိုင်လူကြီးက ကစားမှုကို ဆက်ခွင့်ပြုနိုင်သည်။ ဤကွာခြားချက်ကို IFAB Law 11 က တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားသည်။
မေးခွန်း။ ဘေးထွက်ဘောမှ အော့ဖ်ဆိုက်ဖြစ်နိုင်သလား။
ဘေးထွက်ဘောမှ ဘောလုံးကို တိုက်ရိုက်ရရှိခြင်းသည် အော့ဖ်ဆိုက်မဖြစ်နိုင်ပါ။ ဂိုးကန်ဘောနှင့် ထောင့်ကန်ဘောမှ တိုက်ရိုက်ရရှိခြင်းများလည်း ထိုနည်းတူ အော့ဖ်ဆိုက်ခြွင်းချက်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုဘောလုံးကို အသင်းဖော်တစ်ဦးက ထပ်မံထိပြီးနောက် ပေးပို့ပါက အသစ်စတင်သော ပေးပို့မှုအတွက် ပုံမှန်အော့ဖ်ဆိုက်စည်းမျဉ်းကို ပြန်အသုံးပြုရမည်။
မေးခွန်း။ VAR ရှိလျှင် အော့ဖ်ဆိုက်ဆုံးဖြတ်ချက်အားလုံး အလိုအလျောက်မှန်သလား။
VAR သည် အော့ဖ်ဆိုက်ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ပြန်လည်စစ်ဆေးပေးသော်လည်း အလိုအလျောက်ဆုံးဖြတ်သည့် စက်မဟုတ်ပါ။ ဘောလုံးထိသည့်အချိန်၊ ကစားသမား၏ ကိုယ်ခန္ဓာအနေအထားနှင့် ကစားမှုအပေါ် သက်ရောက်မှုကို VAR အဖွဲ့က စစ်ဆေးပြီး နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကွင်းလယ်ဒိုင်က ချမှတ်သည်။ ထို့ကြောင့် VAR ရှိခြင်းသည် စည်းမျဉ်းအဓိပ္ပာယ်ကို ပြောင်းလဲခြင်းမဟုတ်ပါ။
မေးခွန်း။ အော့ဖ်ဆိုက်ထောင်ချောက်ကို ခံစစ်အသင်းတွေ ဘယ်လိုအသုံးပြုကြသလဲ။
အော့ဖ်ဆိုက်ထောင်ချောက်သည် ခံစစ်ကစားသမားများက တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရှေ့တက်ပြီး တိုက်စစ်ကစားသမားကို အော့ဖ်ဆိုက်နေရာထဲသို့ ထားသည့် နည်းဗျူဟာဖြစ်သည်။ အချိန်ကိုက်မှုမမှန်ပါက တိုက်စစ်သမားကို လွတ်လပ်စွာ ပြေးခွင့်ပေးနိုင်သောကြောင့် အန္တရာယ်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အာဆင်နယ်၊ လီဗာပူးနှင့် အင်တာမီလန်ကဲ့သို့ အသင်းများ၏ ခံစစ်မျဉ်းလှုပ်ရှားမှုကို လေ့လာရာတွင် ကစားသမားတစ်ဦးချင်းထက် အသင်းတစ်ခုလုံး၏ စုပေါင်းရွေ့လျားမှုကို ကြည့်သင့်သည်။
အော့ဖ်ဆိုက်နှင့် ပတ်သက်သည့် နောက်ဆုံးအချက်အလက်များကို ပရိသတ်လမ်းညွှန်မှ ဆက်လက်ဖတ်ရှုလိုပါက အောက်ပါနေရာသို့ ဝင်ရောက်ပါ။